3

   
 

การรักษา MAC (Mycobacterium Avium Complex)
เมื่อไรควรเริ่มยาต้านไวรัสในผู้ป่วยเด็กติดเชื้อเอชไอวีที่เป็น MAC และกำลังกินยารักษา MAC อยู่
  เด็กควรได้รับการรักษา MAC ไปแล้วเป็นเวลาอย่างน้อย 1 ถึง 2 สัปดาห์ก่อนที่จะเริ่มยาต้านไวรัส
จะทำอย่างไรเมื่อเด็กที่ติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัสอยู่ และได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น MAC
  เด็กสามารถได้รับการรักษา MAC ในทันทีที่ได้รับการวินิจฉัยโรค แต่ในขณะเดียวกันไม่ควรหยุดยาต้านไวรัส และควรสังเกตอาการของ immune reconstitution syndrome
ยาอะไรควรใช้เป็นยาหลักในการรักษา MAC
  > โดยทั่วไปจะใช้ยา clarithromycin หรือ azithromycin ร่วมกับ ethambutol
> สำหรับยาตัวอื่น ๆ ซึ่งสามารถให้เพิ่มได้ คือ ciprofloxacin ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงหรือรอยโรคชนิดกระจาย หรืออาจจะพิจารณาให้ หรือ rifampin
รายละเอียดของยาที่ใช้ในการรักษา MAC มีอะไรบ้าง
  ตารางแสดงรายละเอียดของยาที่ใช้ในการรักษา MAC
เราจะให้ยาเป็นเวลานานเท่าไร
  อย่างน้อย 1 ปี และภูมิต้านทาน CD4Tcell >100 cells/cumm แล้ว อย่างน้อย 6 เดือน (ในเด็กอายุ 2-6 ปี CD4Tcell >200 cells/cumm)
เราจะติดตามอาการผู้ป่วยได้อย่างไรหลังการรักษา
  ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นหลังจากรักษาไปแล้ว เป็นเวลา 4 ถึง 6 สัปดาห์
เราจะติดตามผลการเพาะเชื้อ MAC ในเลือดอย่างไร
  แพทย์ควรติดตามดูผลการเพาะเชื้อ MAC ในกระแสเลือดทุก 4 สัปดาห์หลังจากได้รับการรักษา อย่างไรก็ตาม บางกรณีเชื้อมักจะยังคงอยู่ได้นานถึง 12 สัปดาห์หลังจากการรักษา
อาการแสดงของ immune reconstitution syndrome ของ MAC เป็นอย่างไรในผู้ป่วยเด็กติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัส
  เด็กมักจะมาด้วยอาการไข้, ปวดท้อง, ท้องโต, เม็ดเลือดขาวสูง (ในบางรายอาจจะพบเม็ดเลือดขาวต่ำได้และต่อมน้ำเหลืองโต โดยเฉพาะบริเวณคอ, ทรวงอกและในท้อง)
เราจะให้การรักษาเด็กติดเชื้อเอชไอวีที่มีอาการของ immune reconstitution syndrome จาก MAC ได้อย่างไร
  ในรายที่ไม่รุนแรงมากอาจจะให้การรักษาอาการด้วย nonsteroidal anti-inflammatory drugs หากว่าไม่ตอบสนองควรให้ systemic corticosteroid ในช่วงระยะเวลาสั้นประมาณ 4 สัปดาห์ ในระหว่างที่ผู้ป่วยยังคงได้รับยาต้านไวรัสอยู่

ควรจะให้ยาป้องกันการเกิด MAC ในผู้ป่วยเด็กโรคเอดส์หรือไม่ (Primary prophylaxis) อย่างไร

 

ปัจจุบันไม่นิยมให้แล้ว เพราะมียาต้านที่มีประสิทธิภาพดี สามารถเพิ่มปริมาณ CD4 cell ได้รวดเร็ว

  แต่หากจะให้ ในผู้ป่วยเด็กมีข้อบ่งชี้แตกต่างไปตามเกณฑ์อายุและระดับ CD4 ดังตาราง
ตารางสดงความแตกต่างตามเกณฑ์อายุและระดับ CD4 ที่จะพิจารณาให้ยาป้องกัน MAC

ยาที่แนะนำใช้สำหรับป้องกันคือ clarithromycin หรือ azithromycin หรือ rifabutin โดยมีขนาดยาในตาราง
ตารางแสดงขนาดของยา
ช้สำหรับป้องกัน
การใช้ยาป้องกัน MAC ก่อนการเริ่มยาต้านเอชไอวี จะสามารถป้องกัน IRS จาก MAC ได้หรือไม่
  ไม่ได้
การให้ยารักษาวัณโรคหรือ MAC ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัสกลุ่ม PI ร่วมด้วยควรจะระวังปฏิกิริยาระหว่างยาอย่างไรบ้าง
  ตารางสดงปฏิกิริยาระหว่างยารักษาวัณโรคหรือ MAC กับยาต้านไวรัสเอชไอวี กลุ่ม PI

การให้ยารักษาวัณโรคหรือ MAC ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัสกลุ่ม NNRTI ร่วมด้วยควรจะระวังปฏิกิริยาระหว่างยาอย่างไรบ้าง
  ตารางที่แสดงปฏิกิริยาระหว่างยารักษาวัณโรคและ MAC กับยาต้านไวรัสเอชไอวี กลุ่ม NNRTI
   

เอกสารอ้างอิง
1. เสน่ห์ เจียสกุล. การติดเชื้อ Mycobacterium avium complex ในผู้ป่วยเด็กที่ติดเชื้อเอชไอวี ใน: ชิษณุ พันธุ์เจริญ, ทวี โชติพิทยสุนนท์, อุษา ทิสยากร, บรรณาธิการ. โรคเอดส์ในเด็ก. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2545. หน้า 83-90.
2. Chaisson R, Hoody D, Justice J, Thomas D, McArthur J, Struble K. et al. Guidelines for the use of antiretroviral agents in HIV-1-infected adults and adolescents. [cited 2005 Dec]; available from: URL: http://aidsinfo.nih.gov.
3. Mofenson Lynne M, Oleske J, Serchuck L, Dyke Russell V, Wilfert C. Treating opportunistic infections among HIV-exposed and infected children. [cited 2005 Dec]; available from: URL: http://aidsinfo.nih.gov.

หากท่านคิดว่าเนื้อหาส่วนใดของ websiteนี้ มีปัญหาเกี่ยวกับการละเมิดลิขสิทธิ์ หรือการละเมิดสิทธิส่วนตัวของผู้ป่วย กรุณาแนะนำได้ที่ vsirisan@rihes.org