ศูนย์วิจัยชีวโมเลกุลและเซลล์วิทยา
Research Center for Molecular and Cell Biology

ศูนย์วิจัยชีวโมเลกุลและเซลล์วิทยา ดำเนินการวิจัยพื้นฐานทางด้านอณูชีววิทยาและเซลล์วิทยา 
เพื่อตรวจหาการติดเชื้อ ศึกษากลไกของเชื้อโรคและพาหะนำโรค การสื่อสัญญาณภายในเซลล์ 
การตอบสนองของร่างกายต่อโรคติดเชื้อโดยเฉพาะอย่างยิ่งเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน 
เพื่อนำไปสู่การควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น 
ศูนย์วิจัยฯยังได้ดำเนินการวิจัยประยุกต์กับเครือข่ายทางวิชาการโดยนำความรู้พื้นฐานด้านชีววิทยา
ผนวกกับการใช้เทคโนโลยีและเทคนิคทางชีวโมเลกุล เพื่อการพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ที่ได้รับจากงานวิจัย ตลอดจนพัฒนาเทคนิคและระบบปฏิบัติการวิจัยของการตรวจสอบการติดเชื้อ ชนิดและการทำงานของเซลล์ 
รวมทั้งการศึกษารูปแบบการแสดงออกโปรตีน (protein profiling) ในสภาวะที่ได้รับยาต้านไวรัส 
การทดสอบการดื้อยาของเชื้อและการดื้อต่อสารเคมีกำจัดแมลงของพาหะนำโรค เตรียมความพร้อมในการ
ตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อและโรคอุบัติใหม่ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและลดการนำเข้าเทคโนโลยีจากต่างประเทศ
flow analyseELISA DSCF7525

ผลงานวิจัยด้านอณูชีววิทยาของกลไกการดื้อยาของแมลง

ความร่วมมือในการวิจัยโดยการเริ่มต้นจากโจทย์ปัญหาที่เกิดอยู่จริง (Problem based research) เช่นปัญหาภาวะโลกร้อนและการแพร่พันธุ์ของ ยุงพาหะนำโรค รวมทั้งการเจริญเติบโตของชุมชนและการเคลื่อนย้ายของประชากร ทำให้การแพร่ระบาดของโรคติดต่อซึ่งมียุงเป็นพาหะมีมากขึ้นทุกปี การกำจัดยุงพาหะโดยใช้สารเคมีกำจัดแมลงยังเป็นสิ่งจำเป็นเนื่องจากโรคติด เชื้อบางโรค เช่น มาลาเรียและไข้เลือดออกยังไม่มีวัคซีนป้องกัน การใช้สารเคมีกำจัดแมลงในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิชาการอ้างอิงเพื่อยืน ยันประสิทธิภาพและความเหมาะสม ผลงานวิจัยการดื้อสารเคมีกำจัดแมลงจะนำไปสู่การมีเอกสารทางวิชาการที่ชัดเจน สามารถนำไปแนวทางการจัดทำนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขและชุมชนที่รับผิดชอบ ในการพิจารณาเลือกสารเคมีที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพที่สุด การทำงานวิจัยของศูนย์มีความร่วมมือกันอยู่แล้วกับหน่วยงานที่สามารถนำผลงาน วิจัยไปใช้ทันที


ผลงานวิจัยด้านเซลล์และภูมิคุ้มกันวิทยา

flow analyseองค์ความรู้พื้นฐานที่ได้จากงานวิจัย ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจเรื่องชนิดและการทำงานของเซลล์ในเพื่อตอบสนองต่อ การติดเชื้อ เข้าใจการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันเมื่อเกิดการติดเชื้อ/ได้รับเชื้อ/สัมผัส เชื้อ/ได้รับวัคซีน ซึ่งมีประโยชน์ต่อการออกแบบและพัฒนาวัคซีน ความรู้พื้นฐานที่ได้นี้อาจขยายผลไปใช้ได้ในงานที่นอกเหนือไปจากโรคติดเชื้อ ได้เช่น โรคภูมิแพ้อื่นๆ นอกจากนั้น       การศึกษาทางด้านพันธุกรรมของยีนที่ในระบบภูมิคุ้มกันที่มีความสัมพันธ์กับ การดำเนินของโรคในผู้ที่ติดเชื้อ เอชไอวี ทำให้ได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการพยากรณ์การดำเนินของโรคและนำไปสู่การ ตัดสินใจและวางแผนการใช้ยาที่เหมาะสมเพื่อปรับปรุงการรักษาผู้ป่วยให้ดีและ ถูกต้องมากยิ่งขึ้น


ผลงานวิจัยด้านไวรัสวิทยา

การศึกษาเชื้อไวรัสเอชไอวีจากการเพาะแยกเชื้อในประชากร (primary isolates) หรือจาก molecular clones รวมทั้งการศึกษาชนิดสายพันธุ์เชื้อไวรัสมะเร็งปากมดลูกในประชากรไทยทำให้ เป็นองค์ความรู้ที่นำไปต่อยอดเพื่อนำประยุกต์ใช้ในการพัฒนาวิธีการตรวจสอบ เชื้อเช่น ใช้ศึกษาคุณลักษณะของเชื้อเอชไอวีในการใช้ชนิดของ Co-receptor ในการเข้าเซลล์ (ซึ่งมีประโยชน์ต่อการรักษาด้วยยาต้านจำพวกยับยั้งการเข้าเซลล์) การพัฒนาวิธีการตรวจเชื้อไวรัสเอชไอวีที่ดื้อต่อยาต้านไวรัสในราคาไม่แพง (อาจมีประโยชน์ด้านระบาดวิทยา และการตรวจคัดกรองก่อนเริ่มการรักษาด้วยยาต้านเชื้อเอชไอวี) การพัฒนาวิธีการตรวจชนิดสายพันธุ์(genotyping) และปริมาณ (viral load)เชื้อไวรัสมะเร็งปากมดลูก (มีประโยชน์ด้านการตรวจคัดกรอง ติดตามการรักษาโรคมะเร็งปากมดลูก) ด้วยองค์ความรู้พื้นฐาน ความร่วมมือที่ดีกับคณาจารย์จากคณะแพทยศาสตร์ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม ทำให้ผลงานการศึกษาวิจัยและพัฒนาที่ได้ จะมีประโยชน์สำหรับประเทศที่มีความจำกัดด้านทรัพยากร


ผลงานวิจัยด้านการศึกษาการทำงานของโปรตีนที่มีบทบาทเกี่ยวกับการสื่อสัญญาณภายในเซลล์

โปรตีน เป็นชีวโมเลกุลที่มีความสำคัญในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต การที่เซลล์เเต่ละชนิดมีความเเตกต่างกันทั้งในด้านรูปร่างและหน้าที่ เนื่องจากการเเสดงออกของยีนที่เเตกต่างกัน การศึกษาหน้าที่และการทำงานของโปรตีนโดยเฉพาะโปรตีนที่มีบทบาทเกี่ยวกับการ สื่อสัญญาณภายในเซลล์เมื่อได้รับสิ่งกระตุ้น จะนำไปสู่ความเข้าใจและความสามารถในการควบคุมกระบวนการต่างๆในสิ่งมีชีวิต เช่น การศึกษา protein-protein interaction จะเป็นประโยชน์ในการออกแบบสารยับยั้งเพื่อใช้ในผู้ป่วยติดเชื้อ การศึกษารูปเเบบโปรตีนที่ตอบสนองต่อยา จะนำไปสู่การหาโปรตีนที่สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (Biomarker) ในผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ยาต้านไวรัส


การบริการวิชาการที่เป็นรูปธรรมชัดเจน และได้รับการยอมรับผลงานมาโดยตลอด

นอก จากการให้ความรู้เรื่องโรคติดเชื้อและการดูแลสุขอนามัยเมื่อทำงานกับประชากร ในพื้นที่วิจัย นักวิจัยของศูนย์ได้ถ่ายทอดความรู้ ความสามารถและประสบการณ์การทำงานวิจัยในรูปของการสอนนักศึกษาในระดับปริญญา โทและเอก และการเป็นวิทยากรในการประชุมวิชาการระดับชาติ นอกจากนั้นยังได้รับเชิญให้เป็นผู้อ่านและประเมินโครงการวิจัย และผลงานวิจัยเพื่อตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง


ความร่วมมือ

นักวิจัยของศูนย์มีความเชื่อมโยงกับเครือข่ายนักวิจัยทั้งในและต่างประเทศในหลาย ๆ ด้านดังต่อไปนี้

การศึกษาวิจัยทั้งทางด้านชีวเคมีและอณูชีววิทยาที่เกี่ยวข้องกับการดื้อต่อสาร เคมีกำจัดแมลงในพาหะนำโรค และทางด้านการศึกษาการตอบสนองของเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อ มาลาเรีย นักวิจัยของศูนย์มีการเชื่อมโยงกับกลุ่มงานโรคติดต่อนำโดยแมลง สำนักงานควบคุมโรคเขต 10 จังหวัดเชียงใหม่ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งกลุ่มงานดังกล่าวให้ความร่วมมือในการทำงานในพื้นที่ตลอดจนให้ข้อมูลที่ เกี่ยวข้องกับงานวิจัย สำหรับงานด้านวิชาการและด้านห้องปฏิบัติการนั้นนักวิจัยของศูนย์ทำงานอย่าง ใกล้ชิดกับทีมวิจัยจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สถาบันอณูชีววิทยาและพันธุศาสตร์และคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ London School of Hygiene and Tropical Medicine ประเทศอังกฤษ


ความพร้อมของห้องปฏิบัติการและอุปกรณ์เครื่องมือ

ศูนย์วิจัยชีวโมเลกุลและเซลล์วิทยาของโรคติดเชื้อ มีห้องปฏิบัติการซึ่งมีความพร้อมตามมาตรฐานของระดับความปลอดภัย (Bio-safety level) ที่เหมาะสมอันเป็นที่ยอมรับระดับสากล ดังต่อไปนี้คือ

  • ห้องปฏิบัติการด้านโปรตีน: รองรับกระบวนการการศึกษาการโคลน การแสดงออกและศึกษาคุณลักษณะของโปรตีน
  • ห้องปฏิบัติการด้านเซลล์และภูมิคุ้มกันวิทยา: รองรับการเตรียมเซลล์และการเลี้ยงเซลล์ และกระบวนการตรวจสอบการทำงานของเซลล์โดยเฉพาะอย่างยิ่งเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันทั้งในระบบสารน้ำและระบบเซลล์
  • ห้องปฏิบัติการด้านไวรัสวิทยา: เป็นห้องปฏิบัติการที่ได้ปรับสภาพให้รองรับการดำเนินการวิจัยสอดคล้องกับ Bio safety Level 2/3 มีการจำกัดการเข้า-ออกอย่างเข้มงวด
  • ห้องปฏิบัติการอณูชีววิทยา: แบ่งพื้นที่ในการทำงานดังนี้
    • ห้องปฏิบัติการ Pre-PCR
    • ห้องปฏิบัติการ Post-PCR
    • ห้องปฏิบัติการ Second round for Nested PCR

ความพร้อมของเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ 

Biosafety cabinet class II >> Manual_NUAIR_NU440_600E Biosafety cabinet classII

เครื่อง Flow cytometer รุ่น Cyan ADP Analyser, Beckman Coulter >> eq_manual_Cyan ADP analyzer_Flow cytometer

เครื่อง Thermocycler รุ่น Veriti 96 well, Applied Biosystems >> Manual_veriti PCR_Applied biosystems

เครื่อง Real time thermocycler รุ่น ABI7500/7500fast, Applied Biosystems >> Manual_7500 and 7500fast_stdcurve experiment

เครื่อง Nanodrop 2000/2000c, Thermo Fisher >> Manual_Nanodrop2000 and 2000c spectrophotometer

เครื่อง Multimode spectrophotometer CLAriostar >> Manual_Clariostar spectrophotometer_operating manual

CO2 incubator

Microscope